بتن ریزی در هوای سرد و بارانی

بتن ریزی در شرایط جوی گوناگون اغلب چالش‌ها و ریسک‌های خاص خود را دارد و در صورت بی‌توجهی به نکات اجرایی، می‌تواند منجر به کاهش کیفیت و دوام سازه شود. در بسیاری از پروژه‌های عمرانی، مهندسان ناچارند عملیات بتن ریزی را در سرما، برف و باران، زیر آب، یا حتی در مجاورت باد شدید اجرا کنند. برای مثال از مشکلات بتن ریزی در هوای سرد می‌توان به خطر یخ‌ زدگی بتن تازه و کند شدن فرایند هیدراتاسیون سیمان اشاره کرد. همچنین بتن ریزی در هوای بارانی یا مرطوب، ریسک شسته شدن سیمان و کاهش مقاومت بتن را به همراه دارد.

ابتدا در فیلم زیر نکات حرفه‌ای و کاربردی بتن ریزی در هوای سرد مبحث نهم را برایتان شرح می‌دهیم تا این مقاله را با دید بهتری بخوانید. همچنین اگر می‌خواهید با تمام ریزه کاری‌های اجرای ساختمان آشنا شوید، توصیه می‌کنیم حتما به دوره اجرای ساختمان سر بزنید.

هوای سرد سبب یخ زدن آب موجود در مخلوط بتنی شده و در نتیجه بتن افزایش حجم پیدا می‌کند و همان‌طور که شما هم می‌توانید حدس بزنید، افزایش حجم باعث ترکیدن یا ایجاد ترک در بتن می‌شود. 

حال این پرسش مطرح می‌شود که چگونه می‌توان از وقوع چنین آسیبی جلوگیری کرد؟ پاسخ روشن است؛ با رعایت مجموعه‌ای از اصول و تمهیدات اجرایی می‌توان از یخ‌ زدگی و ترک‌ خوردگی بتن در هوای سرد پیشگیری کرد. این نکات را در ادامه مقاله به تفصیل بررسی خواهیم کرد.

تعریف هوای سرد مطابق آیین نامه آبا و مقررات ملی ساختمان

بر اساس آیین‌نامه بتن ایران (آبا) و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، هوای سرد به شرایطی گفته می‌شود که طی سه روز متوالی وضعیت زیر برقرار باشد:دمای متوسط هوا در شبانه روز کمتر از 5 درجه سلسیوس باشد.

منظور از دمای متوسط روزانه، میانگین حداکثر و حداقل دمای هوا در فاصله زمانی نیمه شب تا نیمه روز است.

دمای هوا برای بیشتر از نصف روز از 10 درجه سلسیوس زیادتر نباشد.

آیین نامه بتن ایران (آبا) زمانی اعمال تدابیر بتن ریزی در هوای سرد را ضروری می‌داند که دمای محیط کمتر از 5 درجه سانتی گراد باشد.

همچنین طبق گفته موسسه بتن آمریکا (ACI) نیز هوای سرد به هوایی گفته می‌شود که دو شرط زیر برقرار باشد:میانگین حداقل و حداکثر دمای هوای ثبت شده در ۳ روز متوالی کمتز از 5 درجه سانتی گراد باشد.

دمای هوا در فاصله زمانی 24 ساعت، حداقل 12 ساعت برابر 10 درجه سانتی گراد و یا کمتر باشد.

بتن در چه دمایی یخ میزند؟

اگر دمای محیط کمتر از ۱۰ درجه سانتی‌گراد شود، لازم است تدابیر بتن‌ ریزی در هوای سرد در نظر گرفته شود و برای دماهای زیر ۵ درجه سانتی‌گراد اجرای این تدابیر الزامی است. دلیل آن این است که در سرما آب موجود در مخلوط یخ زده و با افزایش حجم، باعث ترک‌ خوردگی و کاهش مقاومت المان‌های بتنی می‌شود. مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، دمای زیر ۵ درجه سانتی‌گراد خطر یخ‌زدگی بتن را به همراه دارد؛ بنابراین باید در انتخاب مصالح، طرح اختلاط بتن، شرایط حمل، عمل‌آوری و اجرای عملیات دقت ویژه‌ای به عمل آورد تا بتن تازه ریخته‌ شده دچار یخ‌ زدگی نشده و مقاومت مورد انتظار را کسب کند.

بتن ریزی در هوای بارانی و برفی

اولین موردی که باید برای بتن ریزی در هوای بارانی بررسی شود، شدت بارندگی است. اگر بارش باران شدید نباشد، بر روی نسبت آب به سیمان بتن تأثیر زیادی ندارد. اما زمان بارندگی نیز بسیار مهم است، اگر قبل از ماله کشی و پرداخت بارش نه چندان شدیدی شروع شود، سبب افزایش میزان نسبت آب به سیمان لایه سطحی شده و مقاومت این لایه را خصوصا در برابر سایش به میزان زیادی کاهش می‌دهد.

شاید برایتان سوال باشد که منظور از افزایش میزان نسبت آب به سیمان لایه سطحی چیست؟

با یک محاسبه سرانگشتی می‌فهمیم که 0.5 سانتی‌متر بالایی مخلوط بتنی حدوداً 0.08 گرم بر سانتی‌متر مربع آب دارد. پس 3 یا 4 قطره کوچک باران نسبت آب به سیمان در لایه بالایی را دو برابر می‌کند.

می‌توان گفت که نزول قطره‌های باران شدید بر روی سطح مخلوط بتنی ریخته شده پیش از شروع بتن‌ریزی دوباره، از پیوستگی مطلوب بتن قدیمی و جدید کم می‌کند. در صورتی که احتمال بارش باران وجود داشته باشد، کار را می‌توان طوری تنظیم و اجرا کرد که عملیات حفاظت از مخلوط بتنی آسان‌تر شود.

مشاهده مطلب کامل بتن ریزی در هوای سرد